Sve gradske kuće Subotice

Istorijska postavka u Arhivu Budimpešte

 Subotičke gradske kuće, ova današnja i one bivše, tema su izložbe koju je u gradskom Arhivu Budimpešte priredio Istorijski arhiv grada sa severa Bačke

- Smatrali smo da jedan vek njenog postojanja zavređuje da bude obeležen izložbom sastavljenom pretežno od arhivske građe, koja bi istovremeno podsetila i na prethodne dve gradske kuće, prvu sagrađenu 1751. i drugu iz 1828. godine. Neki događaji iz prošlosti ostavljaju duboke tragove koji zatim usmeravaju i vode tokove zbivanja u potonjim godinama i vekovima, postajući istorijskim kamenima temeljcima. Jedan od takvih je bez sumnje bio i onaj iz 1743. godine, kada je Subotica izašla iz okvira vojne uprave, stičući civilni status slobodne kameralne varošice, pa je time i krenula putem ubrzanog rasta i razvoja. 

Upravo u tom procesu leži i koren potrebe za nastajanjem Gradske kuće, gde bi bila smeštena uprava i administracija grada. I sam odabir lokacije i podizanje te prve – skromne i malene Gradske kuće, isto tako je definisalo i odredilo urbanistički centar Subotice, gde su jedna za drugom nicale, druga – barokna i malo veća, a zatim sadašnja – i danas monumentalna zgrada Gradske kuće. 

Literatura o sadašnjoj Gradskoj kući prilično je bogata. Ona je obrađivana sa arhitektonskog, umetničkog, istorijskog aspekta, a većina izvora na kojima je nastala čuva se u subotičkom Arhivu.

- Upravo zbog toga, cilj nam je da ovom izložbom prikažemo barem deo dokumenata koji svedoče o projektovanju, izgradnji i životu gradskih kuća. Toranj današnje Gradske kuće je davno već postao simbol našeg grada. Izložba sa sličnom tematikom bila je postavljena od strane Istorijskog arhiva i pre 34 godine. Tada se sastojala od originalnih dokumenata i fotografija i pratio ju je katalog. Same izložbe su za arhive uvek na neki način dvosekli mač. One su prilika da šira javnost stekne neposredni uvid u bogatstvo pisane baštine koja se čuva u njima. Istovremeno, izvaditi tu, mahom najvredniju građu iz depoa, pripremiti je i prirediti za izlaganje, uvek je povezano sa rizicima njenog tehničkog ošteljenja iili uništavanja. Upravo zbog toga, ovom prilikom u postavljanju izložbe odlučili smo se da samo njen manji deo bude sastavljen od originala, a veći deo da čine digitalne kopije nastale skeniranjem odabrane građe. Time smo je zaštitili, a smatramo da nismo ni umanjili njenu vizuelnu, ilustrativnu i dokumentarnu vrednost – ističe gospodin Mačkić.